الشيخ نجم الدين الطبسي ( مترجم : ابهرى ، معزى ، رمضانى )
149
موارد السجن في النصوص والفتاوى ( حقوق زندانى و موارد زندان در اسلام ) ( فارسى )
آراى ديگر مذاهب 3 . شافعى : اگر مالباخته غايب باشد دزد تا آمدن او ، زندانى مىشود ؛ زيرا ممكن است وقتى آمد باعث شود حد ، يا حد و ضمان هر دو ساقط شود . و نيز مىگويد : اگر صاحب جنس نيامد ، سارق زندانى مىشود تا بيايد . « 1 » 4 . نووى : وقتى گفتيم : بايد صبر كند تا غايب بيايد ، دو صورت دارد : يكى اين كه وى زندانى شود ؛ زيرا حد واجب شده و استيفاى حق باقى مانده است ، هم چنان كه كسى كه بايد قصاص شود زندانى مىشود تا كودك بالغ شود و غايب بيايد ؛ دزد هم زندانى مىشود تا مالباخته بيايد . صورت ديگر اين كه اگر سفر نزديك باشد زندانى مىشود تا غايب بيايد و اگر سفر دور باشد زندانى نمىشود ؛ زيرا به دزد زيان مىرساند و حق هم حقّ اللّه است و به جهت آن ، زندانى نمىشود . « 2 » 5 . بهوتى : . . . دزد زندانى مىشود تا غايب بيايد كه يا مطالبه مىكند يا رهايش مىسازد . « 3 » 9 . حبس راهزن رواياتى در حبس راهزن آمده است كه عيّاشى از امام جواد - عليه السلام - و در مسند زيد از امير المؤمنين - عليه السلام - نقل كردهاند . رأى دستهاى از فقيهان ما مثل حلبى ، ابن زهره و . . . همين است ؛ زيرا « نفى » را در آيه به حبس تفسير كردهاند . ابو حنيفه هم از عامّه ، چنين نظر داده است . روايات 1 . عن أحمد بن الفضل الخاقاني من آل رزين ، قال : قطع الطريق بجلولاء « 4 » على السابلة « 5 » من الحجّاج و غيرهم و أفلت القطاع ، فبلغ الخبر المعتصم ، فكتب إلى العامل له كان بها : تأمّر الطريق بذلك
--> ( 1 ) . الامّ ، ج 7 ، ص 151 ، ج 8 ، ص 264 . ( 2 ) . مجموع ، ج 20 ، ص 97 . ( 3 ) . شرح منتهى الارادات ، ج 3 ، ص 373 . ( 4 ) . جلولاء : در راه خراسان قرار دارد و بين آن و خانقين هفت فرسنگ راه است . معجم البلدان ، ج 2 ، ص 156 . ( 5 ) . سابله : كسانى كه در مسافرت به دنبال نيازهاى خود مىروند . جمع آن سوابل است . لسان العرب ، ج 11 ، ص 320 .